مقاله

نوروز نماد شکوهمند همبستگی فرهنگی ایرانیان، نوید دهنده نو شدن سال و آغازگر فصل گرما و پایان سرما است.
نوروز هم سرآغاز فصل بهار، هم جشن اهورامزدا و هم روز آفرینش نور است. آئین ها و سُنّت های اسطوره ای همچون نوروز، مهرگان، سده، شب یلدا و … هنوز در زندگی اجتماعی و فرهنگی مردمان ساکن فلات ایران پابرجا و استوار مانده و در پیوستگی و همبستگی آنان کارساز و تأثیرگذار می باشند.
روایت های اسطوره ای- افسانه ای، زمان پیدایش نوروز را در دوران سلسله پیشدادیان و جمشید پیشدادی را بنیانگذار نوروز و آئین های آن بشمار آورده اند.
ابوریحان بیرونی پیدایش نوروز و جشن گرفتن در آن روز را به فرمان جمشید می داند و می نویسد: «جمشید دین را نو کرد و این روز را بزرگ نامید و نوروز عید گردید اگر چه پیش از آن هم نوروز بزرگ بود.»
در دوران امپراتوری هخامنشیان هر سال در نوروز شاهنشاه در تخت جمشید به تخت می نشست و بزرگان و نمایندگان قوم های ایرانی و خارجیان برای شادباش فرا رسیدن سال نو به حضور شاه بار می یافتند و سال نو را شادباش گفته و هدایا و ارمغان های خود را پیشکش می کردند.

بیشتر بخوانید »

قانون اساسی ایران دخالت نظامیان در سیاست را منع کرده است. با این‌همه نیروهای سپاه و بسیج در مناقشات سیاسی و انتخابات دهه‌های اخیر دخالت‌ داشته‌اند. دخالتی که اعتراض‌های زیادی را برانگیخته است. امروزه این دخالت فقط محدود به انتخابات و مناقشات سیاسی نیست. حالا ماههاست که سپاه پاسداران با دادن وعده های وسوسه انگیز به رهبر جمهوری اسلامی او را قانع کرده تا در پی گذشت ربع قرن از پایان جنگ ایران و عراق، دوباره و این بار با بهانه های جدید، به ماجراجوئی در عراق دست بزند.

همانطور که فرماندهان وقت سپاه پاسداران در سالهای دهه شصت شمسی با دادن وعده فتح کربلا و نجف به بنیانگذار جمهوری اسلامی او را واداشتند که از آنها برای دخالت در عراق پس از فتح خرمشهر و آزادی سرزمینهای اشغال شده کشورمان حمایت کند، امروز نیز فرماندهان سپاه و بسیج مجدانه تلاش می کنند تا پای مردم ایران را به جنگ با داعش بکشند و با تائید ولایت مطلقه فقیه، بدون محاسبات درست وارد جنگی شده اند که در نهایت می تواند به نبرد شیعه و سنی تبدیل شود و سالها به صورت مزمن ادامه یابد و منابع انسانی و مالی ملت ایران را ببلعد.

بیشتر بخوانید »

در حالی که سرنوشت توافق اتمی و بخت رسیدن به نتیجه و یا بازماندن از آن همچنان بر لبه تیغ قرار دارد، ارزیابی نتایج توافق محتمل، برای طرفین گفت‌وگو‌ها، از جمله انگیزه‌هایی است که می‌تواند روند داد و ستد مابین طرفین (دیپلماسی) را طی سه هفته آینده تحت تاثیر قرار دهد.
یکی از جذاب‌ترین امتیازهای توافق محتمل اتمی برای دولت تهران دست یافتن بر ذخیره پولی بلوکه شده‌ای است که به دلیل اعمال تحریم‌ها نزد دولت‌ها و بانک‌های خارجی نگهداری می‌شود. حجم این ذخیره در حدود صد میلیارد دلار برآورد شده است.
در آستانه امضاء توافق موقت اتمی خبرگزاری آسوشییتدپرس در ۱۸ اکتبر از تلاش دولت اوباما برای باز گذاشتن دست دولت روحانی در استفاده از ذخایر ارز خارجی بلوکه شده ایران خبر داد.
در طول یک سال گذشته، دولت ایران علاوه بر دریافت حدود ۱۱ میلیارد دلار از ذخایر بلوکه شده خارجی در حدود ۲۵ میلیارد دلار از این ذخایر را به صورت نقد، طلا و یا تبدیل شده به کالا، به داخل کشور منتقل کرده است.
خبرگزاری رویترز در ۲۵ ماه فوریه سال جاری از انتقال چمدانی یک میلیارد دلار دارایی‌های بلوکه شده ایران به داخل کشور گزارش داد و وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در ماه دسامبر گذشته اعلام کرد که دولت ایران صد‌ها میلیون دلار را به صورت نقدی و با پوشش برخی شرکت‌های تجاری دریافت کرده است.

بیشتر بخوانید »

سال نو را با این امید آغاز می کنیم که ایران عزیز ما سرانجام آینده امیدبخشی را در افق مشاهده کند. با این امید که سال نو، با رهایی از زنجیر بردگی بیگانگان، بسته شده بر پای ملت نجیب و بردبار ما با خیانت و دروغ و غارتگری دولتهای گذشته، آغازی برای برونرفت این میهن اهورایی از سه دهه بحران باشد. با این امید که سال نو عقب نشینی اهریمن تاریکی ها و خودکامگی و تنگ اندیشی آغاز شود، و پگاهی برای راستی و آزاد اندیشی و سروری مردم باشد. ما ایرانیان سرانجام کشور خود را از بیگانه اندیشانی که بر گرده ما نشسته اند پس خواهیم گرفت و به جهانیان نشان خواهیم داد که ایرانی راستین هنوز هست و خواهد بود. ما ایرانیان، بجای اجبار از پیروی فرهنگ های واپسگرا و قبیله ای هزاره های گذشته، دوباره پیشاپیش کاروان تمدن گام برخواهیم داشت و دوباره جهانیان را از آزادگی و خرد و دانش خود شگفت زده خواهیم کرد.

بیشتر بخوانید »

شست و چهار سال است که ما هر سال روز ملی کردن صنعت نفت کشور را یاد می کنیم و بزرگ می داریم. روزی براستی به یاد ماندنی، از دوران کوتاهی که کشور ما براستی ملی بود، زیرا دولتی ملی داشت و مردم بر سرنوشت خود حاکم بودند. مرد بزرگی چون مصدق، کاری چنان بزرگ کرد که جهان را شگفت زده کرد و به ستایش واداشت.

ما شش دهه است که در خواب خوشی که رویای یک کشور ملی و پیشرفته و خوشبخت را نوید می داد فرو رفته و هنوز بیدار نشده ایم. بیش از سه دهه است که کشور ما دیگر ملی نیست و دیگرانی که ایران برایشان فقط یکی از “بلاد” است آن را تصاحب کرده اند … و ما هنوز ۲۹ اسپند ۶۴ سال پیش را جشن می گیریم و از همه جا بی خبر با آن خوشیم. قلم فرسایی می کنیم، سخنرانی می کنیم، باد در غبغب می اندازیم، انگار که کار خودمان بوده؛ ولی شرایط موجود را ندیده می گیریم تا مسئولیتی بر دوشمان نیافتد.

بیشتر بخوانید »

سخنرانی آیت الله خامنه‌ای در روز نخست سال جدید در مشهد هفتاد دقیقه به طول انجامید. او در این سخنرانی کوشید تا نیروهای افراطی اش را کنترل کرده و به حمایت از دولت در موضع هسته ای- در چارچوبی که خود تعیین می‌کند – وا دارد.
محور‌های سخنرانی او به شرح زیر بود:

تحریم یعنی براندازی

خامنه‌ای تأکید کرد که هدف دشمنان از تحریم‌های اقتصادی فشار بر مردم و تحریک آنان برای مقابله با جمهوری اسلامی بوده و هست. تحریم‌ها اگر چه صدماتی بر اقتصاد کشور وارد آورده، اما می‌توان آن را به فرصتی برای رشد اقتصادی تبدیل کرد.
او گفت که تحریم‌های اقتصادی “تنها” ابزار دشمن برای مقابله با جمهوری اسلامی است. اما از طریق اقتصاد مقاومتی می‌توان ابتدا پیامدهای آن را کاهش داد و در مرحله بعد، “بی اثر” کرد.
بدین ترتیب، گویی تهدید نظامی را به کلی منتفی به شمار آورده و گمان می‌کند که می‌توان در برابر تحریم‌های اقتصادی ایستاد و پیشرفت کرد. شاید هم منطق مذاکره ایجاب می‌کند که این گونه قلمداد کند؟

بیشتر بخوانید »

سال هاست پیش از برگزاری انتخابات در اسرائیل، جنگ طلبانى که در رأس دولت قرار دارند عنوان می کنند : موجودیت اسرائیل در خطر است و تنها آنان هستند که می توانند ، حافظ اسرائیل ومدافع مصالح ومنافع حیاتى اش باشند.
تعرضات بهانه جویانه سال هاى اخیرکه به نام دفاع مشروع ابعاد جنگ هاى نابرابرمتجاوزانه یافت، یک یک توسط همین شیفتگان قدرت اجرا شد.
جنگ لبنان در سال۲۰۰۶ وحمله به نوار غزه در سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۴ که باعث کشته شدن هزاران تن از مردم غیر نظامى بیگناه شد، خرابی ها و ویرانی های وحشتناکی بوجود آورد و اعتراض گسترده افکار عمومی را در پی داشت با این هدف انجام شد.
البته تجربه نشان داده که اینگونه آتش افروزیها الزاماً باعث پیروزی در انتخابات نخواهد شد.
از سال های پایانی سده بیستم تاکنون، نخست وزیر کنونی اسرائیل و متحدان او، یکی از راه های ترساندن اسرائیلیان را، در بزرگ جلوه دادن خطر اتمى جمهوری اسلامی تشخیص داده اند. از آن تاریخ بارها جنجال های تبلیغاتی راه انداخته و ادعا کرده اند که جمهوری اسلامی تا دو سال یا حداکثر سه سال آینده به بمب اتمی دست خواهد یافت واز آنجا که سردمداران جمهوری اسلامی هدف شان حذف اسرائیل از صفحه جغرافیای جهان است، موجودیت اسرائیل در خطر است. دنیای غرب و بویژه ایالات متحده آمریکا باید به هر بهایی حتی با توسل به جنگ جلوی اتمی شدن جمهوری اسلامی را بگیرد.

بیشتر بخوانید »

طرح مسأله: راندن مردم به بهشت و ممانعت از ورود آنان به جهنم، یکی از اهداف فقیهان درباری بوده و هست. مدعای صریح نوشتار کنونی این است: براساس بحثی درون دینی(قرآنی)، این هدف و اقدام جهت تحقق آن، خدایی کردن یا کارگزار شیطان شدن است.
برای تأیید مدعا، ابتدأ اهداف و طرح عملیاتی فقیهان را با شواهد و قرائن نشان خواهیم داد، سپس آن را به قرآن عرضه خواهیم کرد تا داوری قرآن در این زمینه آشکار شود.

بیشتر بخوانید »

１- ایران بازیچه استراتژی ابرقدرتها

ایران از آغاز دوران قاجار به علت بی خردی، نادانی سیاسی و فساد درباری، بازیچه سیاستهای غرب در منطقه شد. بریتانیا که از آغاز ورود به منطقه و تسلط بر هندوستان از قدرت و نفوذ ایران واهمه داشت، با بهره برداری از ضعف و فساد دولت مرکزی، که سفیران بریتانیا در ایران پیوسته به لندن گزارش می دادند، برای نخستین بار جرات کرد پا به خاک ایران بگذارد و کم کم دربار را زیر نفوذ خود بگیرد. از سوی دیگر، روسیه تزاری هم که بر مبنای سیاست راهبردی منتسب به پتر کبیر برای دستیابی به اقیانوس هند، ناتوانی و بی خردی شاه سلطان حسین را فرصتی تاریخی برای خود شمرد. پتر کبیر در سالهای پایانی صفویان به ایران حمله کرده بخش عمده قفقاز را از داغستان تا رشت تصرف کرد. ناتوانی دولت ایران چنان بود که عثمانی ها هم آغاز به تجاوز کردند، و اگر نادرشاه پدیدار نمی شد، نیمی از ایران را روسیه و عثمانی گرفته بودند. ولی نادرشاه با قدرت تمام چنان عثمانی ها را سرکوب کرد که دیگر جرات نکردند به مرزهای ایران نزدیک شوند. سپس به روسها اخطار کرد که از سرزمین ایران خارج شوند. روسیه بدون مقاومت یا جنگ، از ترس نادرشاه با دو اخطار او، همه قفقاز را تخلیه کرد و همه آن متصرفات پس گرفته شد. تفاوت میان شاه سلبطان حسین که وارث قدرت و نفوذ شاه عباس در منطقه بود و نادرشاه که تازه زمام را در دست گرفته بود، نه قدرت نظامی بلکه قدرت خرد مدیریتی بود.

بیشتر بخوانید »

«در هر شکستی راز پیروزی توان دیدن»
پس از سی و شش سال که از استقرار جمهوری اسلامی مى‌گذرد، دیگر مردم گرفتار در چنبره استبداد مذهبی در پی یافتن مقصرانى که در اثر اشتباه‌های خود ،موجب استقرار نظام مطلقه فَقیه شدند، نیستند بلکه آنچه طیف وسیعى از ملت خواستار است یافتن راه‌کار رهایی و آزادى است. با این وصف از آنجا که هر شکستى به شرط آنکه تجزیه و تحلیل و بررسى شود، آموزنده است و بدون باز نگرى رخدادهاى پیشین ،امکان برون رفت از دشواری‌های کنونى میسر نمى‌باشد، در این نوشتار به بررسى رویدادهایی مى‌پردازم که باعث شد، نهضت آزادی خواهی ملت ایران که پیرو انقلاب مشروطیت و نهضت ملی شدن صنعت نفت بود از مسیر خود منحرف شود و به انقلابى که پیروزی مشروعه طلبان را بر مشروطه خواهان در پى داشت، خاتمه یابد. و چگونه شد که استقرار نظام ولایت فقیه به طول انجامید و تا امروز باقى و برقرار است زیرا ملتی موفق و خوشبخت است که گذشته خود را بداند و از اشتباه های تاریخی‌اش درس بگیرد و از تکرارش دورى کند چه به گفته نیچه:
«هیچ ملتی بدون ارزیابى گذشته‌اش نمى‌تواند زندگانى شایسته‌اى داشته باشد.»

بیشتر بخوانید »

در ماههای آخر سال گذشته یک ویدئو با نام “شعله های جنگ” توسط گروه دولت اسلامی یا همان سازمان تروریستی داعش درشبکه جهانی قرار داده شد که لازم است علاوه بر تحلیل مسائل عراق و اتفاقات اخیر در ارتباط با داعش، به بررسی مسائل فنّی و تکنیکی بکار رفته در این ویدئو بپردازم تا مشخص شود که رهبران این گروه مدعی چه هستند و از چه شیوه هائی پیروی می کنند.

از لحاظ شکلی این ویدئو یک کار حرفه ای و خوش ساخت در ردیف مستند های خبری جالب بود. امّا محتوای آن به طور کامل تکراری بود و حرف تازه ای نداشت به جز همانها که تا به حال بارها گفته شده است. از لحاظ تصویری بسیار شبیه سریال مستند “روایت فتح” بود که این سریال مستند در زمان جنگ ایران و عراق توسط “مرتضی آوینی” تهیه و اجرا میشد. ولی از لحاظ محتوای کلامی بسیار شباهت داشت به فیلمهای تبلیغاتی که در زمان صدام حسین توسط حزب بعث بر علیه ایران می ساختند و در تلویزیون آن موقع عراق نمایش می دادند.

بیشتر بخوانید »

انتشار نسخه اینترنتی کتاب های زیر به معنی تایید مواضع نویسندگان محترم آن نیست و صرفا جهت ارایه به مخاطبان فهیم خبرنامه خلیج فارس و بررسی و قضاوت بوسیله ایشان در این صفحه در دسترس قرار میگیرند.

همه مردان شاه. استیون کینزر
پاسخ به تاریخ. محمدرضا پهلوی
تاریخ ایران مدرن. یرواند آبراهامیان
تجدد و تجدد ستیزی. عباس میلانی

با سپاس از دکتر زاگرس زند

قریب به ٣۶ سال از انقلاب به اصطلاح مستضعقین گذشت و این هفته نیز در سرآغاز “دهه زجر” مرزبانان نیروهای انتظامی راننده اتوموبیل حامل گازوئیل و نان آور یک خانواده بنام مسلم دینارزهی را در منطقه مرزی خاش در استان سیستان و بلوچستان به ضرب رگبار گلوله از پای درآوردند ( لینک ویدئو شماره ١). ماه گذشته نیز مامورین انتظامی دو سرنشین وانت حامل گازوئیل را در مقابله چشمان گریان و ضجه های وحشتناک دیگران زنده زنده در آتش سوزاندند (لینک ویدئو شماره ٢). متاسفانه اینگونه حوادث دردناک در بلوچستان به امری روزمره تبدیل شده است. افراد و نهادهای وابسته به دولت جمهوری اسلامی سالانه میلیاردها تومان گازوئیل در مرزهای شرقی کشور به پاکستان و افغانستان می فروشند. برخی از مردم بلوچ نیز ناچارند برای فرار از فقر مطلق و امرار معاش از طریق فروش گازوئیل با “کله گـُـنده های حکومتی” رقابت کنند که در بسیار موارد هزینه های سنگینی را دربر دارد.

بیشتر بخوانید »

آنچه می‌خوانید مقاله‌ای‌ست از اکبر گنجی منتشر شده در هافینگتون پست ۲۷ ژانویه ۲۰۱۵

طرح مسأله: گروه‌هایی چون القاعده، طالبان، داعش، جبهه النصره، الشباب، بوکوحرام، و… قرآن را به مانیفست جنگی و تروریسم تبدیل کرده‌اند (رجوع شود به مقاله «قرآن صلح طلبان و قرآن جنگ طلبان»). کشورهای فاسد سرکوبگر پولدار خلیج فارس نیز برای دور کردن خطر جنبش ضد استبدادی «بهار عرب» از خود، آن جنبش آزادیخواهانه را به جنگ شیعه و سنی تبدیل کردند (رجوع شود به مقاله «تبدیل نزاع دموکراسی و دیکتاتوری به جنگ شیعه و سنی»). جنایات فجیع این گروه‌ها و گسترش جهانی آنان واقعاً نگران کننده است. این گروه‌ها از مدرن‌ترین سلاح‌های نظامی برای کشتار و نابودی استفاده می‌کنند تا متوهمانه جهان را از طریق حکومت‌های به اصطلاح اسلامی به دوران ماقبل مدرن باز گردانند.

بیشتر بخوانید »

دیدار اخیر سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه از تهران و مفاد توافق‌های اعلام شده بین دو کشور بار دیگر نشان داد که ابعاد امنیتی-نظامی و توجه انحصاری بر انگیزه‌های سیاسی همچنان نیروی محرک اصلی در مناسبات تهران و مسکو به شمار می‌رود، در حالیکه دو کشور همسایه (در آب‌های خزر) از امکانات گسترده‌ای برای تبدیل شدن به اقتصاد مکمل یکدیگر برخوردارند: شرایطی که ترکیه پیش‌تر در قبال روسیه برای خود فراهم آورده است.

دیدار شویگو از تهران که هدف‌های سیاسی مرتبط با اعمال تحریم‌های آمریکا علیه روسیه و همچنین زمینه سازی بازگشت فعال کرملین به مذاکرات اتمی ایران با گروه ۵+۱ را (میانجی‌گری با آمریکا) بیش از هر موضوع اعلام شده تعقیب می‌کرد، ضمن گشودن هدف دار پرونده عدم تحویل سامانه دفاع موشکی اس-۳۰۰ به ایران، به حصول یک توافق نظامی برای انجام رزمایش مشترک دریایی در آبهای خزر ختم شد.

بیشتر بخوانید »