خانه » اقتصاد هفته » گزیده خبرهای اقتصادی هفته 10 – 96

گزیده خبرهای اقتصادی هفته 10 – 96

نگرانی از افزایش مجدد عرضه نفت

بازار نفت بسیار نا متعادل به نظر میرسد، زیرا که با افزایش تولید نفت از سوی برخی کشورها مانند آمریکا و نیجریه، نگرانی درباره افزایش مازاد عرضه شدت گرفته است. به گزارش بیزینس تایمز، با توجه به افزایش تولید نفت از سوی تعدادی از کشورها و در نتیجه روند افزایشی مازاد عرضه در بازار، قیمت نفت را بیشتردر حال نزدیک‌ شدن به دوران پیش از توافق اوپک کرده است. بر اساس گزارش بیزینس تایمز، انتظار می‌رود تا سال ٢٠١٨، روند تولید نفت آمریکا افزایشی باشد، تا آنجا که تولید سال آینده میلادی از ١٠ میلیون بشکه در روز در عبور کند. نیجریه نیزمحدودیت صادرات نفت را که حدود یک سال از اعمال آن می‌گذرد، لغو کرده که این امر منجر به افزایش تولید نفت این کشور خواهد شد. از سوی دیگر لیبی نیز تولید نفت خود را از میدان نفتی شراره از سر گرفته و سه روز آینده تولید نفت شرکت ملی این کشور به میزان معمول باز خواهد گشت. سایر کشورهای نفتی نیز چندان پای بند تعهد خود نسبت به حفظ تولید در سطح موجود نیستند. به همین جهت تزلزل در بازار نفت آشکار است که ممکن است با بروز کمترین نوسان سقوط قیمت را در پی داشته باشد.

صدرا بزرگترین شرکت صنعت دریایی کشور به روز مرگی افتاده است

شرکت صدرا که در سال ۱۳۴۷ با هدف ساخت و تعمیر کشتی تاسیس گردید تا زمان انقلاب سهامش در بورس حکم طلا را داشت و به علت سوددهی بالا سهامداران حاضر به فروش سهام خود نبودند. در بعد از انقلاب هم تا اوایل دهه ۸۰ در حوزه فراساحل حرف اول و آخر را در ساخت سکوهای حفاری دریایی، سکوهای ثابت دریایی نفت و گاز و لوله‌گذاری در دریا می‌زد. در سال ۱۳۷۶ موفق به اخذ گواهی‌نامه ایزو ۹۰۰۱ در زمینه طراحی، ساخت و نصب تأسیسات فراساحلی نفت و گاز، کشتی‌سازی، ساخت بندرگاه‌ها و حفاظت ساحلی و پل شد. دوره افول صدرا از سال ۱۳۸۴ در زمان احمدی نژاد با عدم واگذاری پروژه‌ها به این شرکت و واگذاری بدون مناقصه پروژه‌ها به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا آغاز شد و این برای شرکتی با حجم و گستره فعالیت صدرا، به معنای مسدودکردن راه‌های تنفس بود. عامل دوم افول صدرا تحریم‌ها بود، ولی همان عامل اول برای زمین‌زدن صدرا کافی بود. سرمایه‌گذاری بانک ملی که از خرید سهام صدرا ضرر کرده بود پس از شش سال در سال ۱۳۸۸ آن را واگذار کرد که ۵۱ درصد سهام آن به قرارگاه خاتم‌الانبیا رسید. درحالیکه ۳۵ درصد سهام صدرا در سال ۸۲ به قیمت ۴۰۷ میلیارد تومان واگذار شده بود، در سال ۸۸، قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا ۵۱ درصد سهام آن را فقط به قیمت ۷۶ میلیارد تومان خرید، درحالیکه همان زمان، ارزش ساختمان مرکزی صدرا بیش از این مبلغ بود. انتظار میرفت که توسط خاتم الانبیا اجرای پروژه متعددی به صدرا .اگذار شود که به علت تحریمها چنین نشد. سومین واگذاری صدرا به شرکت «آباد راهان پارس» که هیچ تجربه ای در این کار نداشت بود. قرارگاه، ۶۱ درصد سهام صدرا را به این شرکت واگذار کرد و صدرا چهار سال دیگر افتان‌ وخیزان به حیاتش ادامه داد. اکنون صدرا برای برخاستن، نیازمند حمایت است. صدرا یک افتخار ملی است که اگر درهر کشوری بود، اکنون جایگاهی فرامرزی داشت. صدرا با مدیریتی مقتدر و حمایت بخش دولتی می‌تواند دوباره تبدیل به شرکتی شود که داشتن سهامش، آرزوی خیلی از بورس‌بازان باشد.

کسری ۶۱ هزار میلیارد تومانی بودجه سال ۱۳۹۵

در گزارش مقدماتی ازبودجه ۹۵، مشخص شد در بودجه سال گذشته ضمن تحقق تراز عملیاتی ۶۱ هزار میلیارد تومانی، با افزایش درآمدهای نفتی تراز سرمایه‌ای ۳۲هزار میلیارد تومانی محقق شده است. در گزارش سازمان برنامه و بودجه به کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، ضمن اشاره به عملکرد ۵هزار میلیارد تومانی بازپرداخت اسناد سر رسید شده سال ٩۴، به مثبت شدن تراز سرمایه‌ای و منفی ماندن تراز عملیاتی اشاره شده است. بر اساس گزارش بانک مرکزی در ٩ماهه نخست سال گذشته، درآمدهای نفتی کشور (واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای) در حالی به ۴٠ میلیارد دلار نزدیک شد که این درآمدها در مدت مشابه سال ٩۴، نزدیک به ٢٧ میلیارد دلار بوده است. با توجه به افزایش درآمدهای نفتی تراز سرمایه‌ای (اختلاف واگذاری و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) قانون بودجه بالغ بر ٣٢ هزار میلیارد تومان بوده است. به صورت خلاصه می‌توان نتیجه گرفت در سال گذشته اختلاف درآمدهای نفتی و اعتبارات عمرانی مثبت ٣٢ هزار میلیارد تومان بوده است. در قسمت تراز عملیاتی (عمدتا ناشی از اختلاف درآمدهای مالیاتی و هزینه‌های جاری) رقم منفی ۶١ هزار میلیارد تومان رقم خورده است. بر این اساس اعتبارت هزینه‌ای کشور مانند حقوق و دستمزد کارکنان ۶١ هزار میلیارد تومان از درآمدهای مالیاتی سال ٩۵ بیشتر بوده است. همچنین در قسمت تراز مالی ناشی از واگذاری و تملک دارایی‌های مالی در سال گذشته، رقم ٢٨ هزار میلیارد تومان محقق شده است که نشان‌دهنده پیشی گرفتن ٢٨ هزار میلیاردی فروش اوراق نسبت به خرید اوراق مالی از سوی دولت است.

صنعت فولاد کشور در خطر تعطیلی

بسیاری از کارخانه‌های فولاد کشور به دلیل افزایش هزینه تولید و نداشتن توانایی رقابت در فضای بین‌المللی این روزها در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند. کارشناسان تاکید دارند علت این امر را باید در نبود تکنولوژِی روز صنعت فولاد کشور جست‌وجو کرد که باعث شده هزینه تولید در این صنعت افزایش یابد. در حالی که محصولات فولادی چینی، اوکراینی و روسی در بازار داخلی با قیمتی ارزان تر به وفور یافت می‌شوند. براساس آمارهای منتشرشده، هم‌اکنون ظرفیت استخراج سنگ‌آهن در کشور ۴۰ میلیون تن است. افزایش میزان تولید فولاد کشور از ۱۶.۵ به ۵۵ میلیون تن نیاز به نوآوری و استفاده از تکنولوژی‌های جدید است که قطعا افتتاح یک واحد تولیدی آن هم تنها توسط بخش خصوصی در یک جای کشور نمی‌تواند امیدی برای تحقق این برنامه باشد. وضعیت فولاد کشور با توجه به فولاد وارداتی از چین ۳۰ درصد ارزانتر از فولاد تولید داخلی برای واردکنندگان تمام می‌شود. متاسفانه تولید داخلی برنامه مشخصی برای حمایت ندارد و بسیاری از تولیدکنندگان، با مشکلات عدیده در تولید دست و پنجه نرم می‌کنند، ضمن اینکه به دلیل قیمت تمام شده بالای تولیدات داخلی، واردکنندگان هم نسبت به واردات از سایر کشورها مشتاق‌تر هستند. تمامی این موارد در شرایطی است که تولیدکنندگان چینی، مواد اولیه مورد نیاز تولید فولاد از جمله سنگ‌ آهن مورد نیاز خود را از ایران خریداری می‌کنند و در عین حال، فولاد تولید چین پس از واردات به کشور، ۳۰ درصد ارزان‌تر از محصولات داخلی تولیدکنندگان ایرانی تمام می‌شود.

حکومت اسلامی فقط تولید پورشه را کم داشت که آنهم اجابت شد

خلیل حسن آبادی مدیر عامل شرکت کیان موتوراعلام کرد که براساس قرارداد شرکت بورگ وارد آلمان {سازنده خودرو پورشه} و کیاموتور ساخت این خود رواز دو سال اینده در ایران اغاز می‌شود که در مرحله نخست یکهزار دستگاه در سه کلاس در داخل کشور تولید خواهد شد. وی با بیان اینکه تولید داخل و ارائه خدمات پس از فروش مناسب مهمترین ویژگی این قرارداد است، افزود: پنج سال گارانتی یا ۱۵۰ هزار کیلومتر کارکرد به همراه دو سال خدمات پس از فروش رایگان از موارد توافق کیامتور با شرکت “بوگ وارد” است. بورگوارد” برندی است که پس از ۵۴ سال، اولین خودروی کانسپت خودش را که با الهام از مدل پرطرفدار ماکان ساخته شده بود در نمایشگاه فرانکفورت به نمایش درآورد. این دو مدل کراس اور جدید مجهز به یک پیشرانه ۲ لیتری توربوشارژ چهار سیلندر است که توان تولید ۲۲۱ اسب بخار دارد. طبق اعلام شرکت که با اعلام شرکت “کیان موتور” به عنوان نماینده رسمی در ایران همراه شد، برای این محصول لوکس یک موتور هیبرید هم در نظر گرفته شده است که از سال آینده در بازار ایران و همزمان در کشورهای اروپایی عرضه خواهد شد.

منابع هیدروکربوری ایران چگونه به‌کام همسایه‌ها می‌شود؟

منابع عظیم هیدروکربوری نیاز به سرمایه گذاری دارد که نه تنها فراهم نیست، بلکه وجود ندارد. درحالیکه اگر سرمایه کافی و تکنولوژی مورد نیاز برای بهره گیری از این منابع وجود نداشته باشد این منابع، به ویژه اگر با کشورهای دیگر مشترک باشند، به کام همسایگان خواهد بود.

این مشگلی است که صنعت هیدروکربور کشور با آن مواجه است. بنا بر برآوردها حدود ۷۰درصد از سرمایه گذاری در بخش بالادستی باید از خارج تامین شود که در حال حاضر میسر نیست. درواقع نیاز به سرمایه و تکنولوژی برای استفاده از این منابع، لزوم ارتباط با شرکتهای نفتی برای تامین سرمایه و تکنولوژی مورد نیاز برای استفاده بهینه از ذخایر مذکور همانند دومینویی است که حرکت هر مهره به مهره قبل بستگی پیدا میکند. در این رابطه نقش سرمایه یک نقش کلیدی به شمار میاید. از اینرو ایران به شدت ناگریز به تعامل با این شرکتها برای جذب سرمایه و تکنولوژی است، تعاملی که اگر وجود نداشته باشد منابع عظیم نفت وگاز نیز ارزش خود را از دست می‌دهند و یا غیرقابل استفاده شده یا نسیب کشورهای همسایه می‌شود. زنگنه وزیر نفت میگوید: ” اگر به طور مثال، حدود ٨٠ میلیارد دلار قرارداد جدید امضا کنیم، با فرض سهم ٢٠ درصدی شرکت های ایرانی به عنوان شریکان خارجی در هر یک از این قراردادها، این شرکت ها باید حدود ١۶ میلیارد دلار سرمایه گذاری کنند.” به گفته مسئولین ایران در بخش بالا دستی به حدود ۳۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری در سال نیاز دارد که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد این رقم توسط منابع داخلی و مابقی آن که حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد است باید از منابع خارجی تامین شود.