خانه » هنر و ادبیات » بازارچه کتاب سارتر در ایران /بهارک عرفان

بازارچه کتاب سارتر در ایران /بهارک عرفان

بازارچه‌ی کتاب این هفته‌ی ما سرکی‌ست به پیشخوان کتاب‌فروشی‌های گوشه‌گوشه‌ی جهان کتاب. عناوین برگزیده‌ی ما در این گذر و نظر اینهاست:

 

خون‌فروش

نویسنده: یو هوآ
مترجم: زیبا گنجی
ناشر: مروارید
تعداد صفحات: ۲۸۰ صفحه
قیمت: ۳۶ هزار تومان

 

این رمان که یکی از ده اثر برگزیده ادبیات چین در ده‌های اخیر یاد شده است به قلم یکی از مشهورترین نویسندگان این کشور تالیف شده و تصویری ناب و البته ناپایدار از مردم این کشور در دوران حکومت مائو نشان می‌دهد
در این رمان راوی شخصی است به اسم شو سن‌گوان که به عنوان کاریچی در کارخانه ابریشم کار می‌کند و حقوق ناچیزش کفاف زندگی‌اش را نمی‌دهد. او با سر زدن‌های پیاپی به رئیس بخش اهدای خون بیمارستان محلی از پس مخارج زندگی‌اش بر می‌آید. همانطور که برای امرار معاش زن و سه پسرش تلاش می‌کند، فواصل سرزدن‌هایش به طرز خطرناکی کم و کمتر می‌شود.
خون‌فروش رمانی است سرشار از عواطف پرشور و ناب. توصیف‌های رک و جذاب رمان از زمان و مکان و دلسوزی تمام و کمال. این رمان به تعبیر مترجم به فرشینه‌ای حیرت‌انگیز می‌ماند که زندگی انسانی یک انسان را در روزهای بحرانی و خاص چین به ما نشان می دهد.
یو هوا نویسنده این کتاب اهل استان ژجیانگ در شرق چین است. او صاحب چهار رمان، شش مجموعه داستان و سه مجموعه مقاله است و آثارش پیش از این به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، هلندی، اسپانیایی، ژاپنی و کره‌ای ترجمه شده است. او نخستین نویسنده‌ چینی است که در سال ۲۰۰۲ جایزه ادبی جیمز جویس را دریافت کرد.

 

ساتر در ایران

نویسنده: احمد راسخی لنگرودی
ناشر: نشر اختران
قیمت: ۱۶۰۰۰ تومان
تعداد صفحات: ۱۸۰ صفحه

کتاب سارتر در ایران می‌خواهد به این امر اصرار ورزد که اگر اندیشه سارتر در قالب سارترزدگی و یا سارتر گرایی به این جغرافیای فکری راه گشود و تاریخ روشنفکری ایران را تحت تاثیر خود قرار داد بی‌ارتباط با شرایط کشور و جهان نبود و اقتضای زمانه بود. شرایط سیاسی و اجتماعی کشور و جهان اینگونه ایجاب می‌کرد مجمومه سارتر در ایران در ۷ فصل تنظیم شده است.
در فصل نخست با عنوان فیلسوف عصر شرایط حاکم بر قرن بیستم و ظهور جنبش‌های فکری و مکاتب فلسفی از جمله اگزیستانسیالیسم و نقش جریان ساز و تاثیرگذار فیلسوف فرانسوی و صاحب نامی ژان پل سارتر در ویترین جهانی و نیز کلیاتی از ردپای افکار و اندیشه های وی در ایران زمین مورد بحث و نظر قرار می‌گیرد. در همین فصل بخشی هم به آثار سارتر در ایران با تکیه بر دهه‌های چهل و پنجاه ختصاص داده شده است.زندگی نامه و آرا نظرات, عنوان فصل دوم را تشکیل میدهد.

فصل سوم عنوان سایه سارتر بر روشنفکران ایران را به خود اختصاص داده است و به بخش مستقل, تاثیرات افکار سارتر بر مجموعه آثار سرحلقه‌های جریان روشنفکری یعنی جلال آل احمد و علی شریعتی مورد توجه و تامل قرار می‌گیرد.
شعاع اندیشه سارتر بر نتقدین عنوان فصل حاشیه ای و البته چهارم این مجموعه را به خود اختصاص می دهد در این بخش به پاره های از دیدگاه های انتقادی شخصیت هایی همچون مرتضی مطهری و سید احمد فردید به آراء و اندیشه های سارتر اشاره می شود.
در فصل پنجم که عنوان سایه سارتر بر ادبیات ایران را برپیشانی خود وارد, نگارنده میکوشد در ۲ بخش جداگانه جای پای سارتر را به طور مختصر در سبکی از داستان نویسی در ایران که به سبک تهران و اصفهان معروف است, و نیز در شعر شعرایی چون احمد شاملو و مهدی اخوان ثالث پیدا کند.
“سارتر و نهضت های آزادی بخش” عنوان فصل ششم از این مجموعه را تشکیل می دهد. در این فصل، مجموعه اقدامات سارتر در نقش رئیس جمعیت دفاع از زندانیان سیاسی ایران در حمایت از مبارزین ایران در رژیم پهلوی مورد اشاره قرار می گیرد.
پایان بخش این مجموعه در فصل هفتم آمده است, نقش تاثیر گذار ژان پل سارتر در شکل گیری کافه‌های روشنفکری در تهران هم چون کافه نادری، کافه فیروز، کافه فردوسی و بسیاری از کافه‌های روشنفکری دیگر و نیز مباحث مطروحه در این کافه ها حول محور سارتر با عنوان کافه‌های روشنفکری مورد بحث و نظر قرار می‌گیرد.

 

نیم‌طبقه

نویسنده: نیکُلسن بِیکر
مترجم: فرشاد رضایی
ناشر: ققنوس
قیمت: ۱۸ هزار تومان
تعداد صفحات: ۲۰۷ صفحه

این کتاب، اولین و شناخته‌شده‌ترین کتاب نویسنده‌اش است. بِیکر از نویسندگان مولف و صاحب‌سبک آمریکاست. «نیم‌طبقه» برای اولین‌بار در سال ۱۹۸۸ چاپ؛ و از آن زمان به بعد، بارها تجدید چاپ شد. این رمان به ۶ زبان ترجمه شده است.
کل داستان این رمان مربوط به زمانی است که راوی سوار پله‌برقی شده و پس از دقیقه‌ای از آن پیاده می‌شود اما همین دقیقه و بازه سوار و پیاده شدن از پله‌برقی، به بازخوانی خاطرات و مرورشان می‌گذرد که بدنه کلی رمان را تشکیل می‌دهد. به این ترتیب، شخصیت اصلی داستان، خاطرات، مکاشفه‌ها و تجربیات زندگی‌اش را روایت می‌کند.
منتقدان ادبیات آمریکا، این رمان را یکی از آثار مهم ادبیات پست‌مدرن این کشور می‌دانند که نثری منحصر به فرد، دقیق و جزئی‌نگر دارد. در ابتدای امر، قرار بوده نام این اثر «سرخوردگی» باشد؛ داستان کارمندی که در وقت ناهار و به ویژه هنگام بالارفتن از پله‌برقی در جریان سیال ذهنش غوطه‌ می‌خورد. در همان زمان کم هم به گوشه و کنار زندگی خودش و هم‌عصرانش سرک می‌کشد.
ترجمه فرشاد رضایی از «نیم‌طبقه» اولین ترجمه فارسی این اثر است و مترجم می‌گوید در بازگردانی آن به فارسی تلاش کرده لحن و سبک نویسنده را حفظ کند تا اصالت نثر نامعمول اما شیرین‌اش از بین نرود. این رمان ۱۵ فصل دارد.
در قسمتی از این رمان می‌خوانیم:
همین‌طور که سوار بر پله‌برقی به سطح خیابان نزدیک می‌شدم، سعی کردم آن درد اولیه این کشف بزرگسالانه را در خود زنده کنم: من درباره افرادی که دچار چنین ادراک‌های ناگهانی‌ای می‌شوند زیاد شنیده بودم و خودم خیلی تجربه چنین کشف و شهودهایی را نداشتم. از مترو که بیرون زدم به این نتیجه رسیدم که آنچه در آن لحظات بر من رفته بود به قدری حیاتی بود که استحقاق این را داشته باشم که آن لحظه یا کمی بعد خودم را به صرف قهوه و مافین در کافه معرکه آن‌جا دعوت کنم. با این حال به کافه که رفتم، وقتی چشمم افتاد به زن کافه‌دار که تند و تیز پلاستیک کوچکی برداشت تا فنجان یک‌بار مصرف قهوه و مافینی را که دورش کاغذ بود بگذارد داخل پلاستیک، و برای باز کردنش از همان تلنگرِ بی‌قید و بندی استفاده کرد که مادرم موقع تکان دادن تب‌سنج انجامش می‌داد ( که سریع‌ترین راه برای باز کردن پلاستیک هم هست ) و بعد یک مُشت قاشق پلاستیکی، پاکت‌های شکر، دستمال و کره تک‌نفره ریخت داخل پلاستیک، حسی از بی‌قراری بر من مستولی شد و احساس کردم زودتر باید به اداره بروم: با بررسی واقعه مرتبط با دِیو، سو، تینا، آبِلاردو و استیو و بقیه آن‌ها، که به انتخاب بین نشان دادن چیزی یا گفتن آن برمی‌گشت، و وقایع دیگری مثل تکیه دادن به چارچوب در یا دیوار اتاق‌های اداره، در همان واگن مترو فهمیدم چطور شخصیتم آرام‌آرام دست از رشد برداشته و بدین ترتیب من در آن لحظه به بزرگسالی نونَوار تبدیل شدم. سرآستین‌های پیراهنم را از زیر آستین‌های پالتو ام بیرون کشیدم و از درِ گردان رد شدم و به سر کارم رفتم.

 

زندگی ۳.۰ انسان‌بودن در عصر هوش مصنوعی»

نویسنده: مکس تگمارک
مترجم: میثم محمدامینی
ناشر: نشر نو
تعداد صفحات: ۵۴۷ صفحه
قیمت: ۶۵ هزار تومان

درباره مطالب این کتاب باید گفت که انسان در عصر جدیدی از زندگی خود قرار گرفته و آن چیزهایی که تا چندی پیش،‌ داستان‌های علمی تخیلی محسوب می‌شدند، به سرعت رنگ واقعیت به خود می‌گیرند. دلیلش هم این است که هوش مصنوعی در همه حوزه‌ها در حال ایجاد تحول است؛ از جنگ و جرم و جنایت گرفته تا عدالت، مشاغل، جامعه و حتی برداشت انسان‌ها از انسان‌بودنشان. هوش مصنوعی بیش از هر فناوری دیگری توان دگرگون کردن آینده مشترک انسان را دارد.
مکس تگمارک نویسنده کتاب پیشِ رو، استاد MIT و یکی از بنیانگذاران موسسه آینده زندگی است که مکتوبات و پژوهش‌های زیادی در نحوه سودمند نگه داشتن هوش مصنوعی دارد. او در این کتاب، مطالبی را با تکیه بر پژوهش‌های عمیق مطرح کرده و ژرفای اندیشه و تفکرات درباره هوش مصنوعی و وضع بشر را به مخاطب خود نشان می‌دهد. استیون هاوکینگ دانشمند نامدار درباره این کتاب گفته است: «این مهم‌ترین بحث زمانه ما است، و کتاب تامل‌برانگیز مکس تگمارک به شما کمک می‌کند به آن بپیوندید.»
این کتاب ۸ فصل اصلی دارد که عناوین‌شان به این ترتیب است: «به مهم‌ترین بحث زمانه ما خوش آمدید»، «ماده هوشمند می‌شود»، «آینده نزدیک: پیشرفت‌های شگرف،…»،‌ «انفجار هوش؟»، «پیامدها در ۱۰۰۰۰ سال آینده»، «استعداد کیهانی ما: چند میلیارد سال آینده و فراتر از آن»، «اهداف» و «آگاهی». میثم محمدامینی مترجم این اثر هم از اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی است.
در این فصول درباره مسائلی چون ایرادهای نرم‌افزاری و هوش مصنوعی مستحکم، پیشرفت آهسته و سناریوهای چندقطبی، آرمانشهر برابری‌خواهانه، مناقشات در باب آگاهی، سرنخ‌های تجربی درباره آگاهی، سلسله‌مراتب کیهانی، تاریخچه مختصری از پیچیدگی، هوش، حافظه، محاسبه، یادگیری و … بحث شده است.
در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:
حتی در گستره عظیم و تاریک فضای میان کهکشان‌ها ممکن است تعداد قابل‌توجهی ستاره میان کهکشانی وجود داشته باشد (ستاره‌هایی که زمانی از کهکشانِ میزبانِ خود رانده شده‌اند) و از آنها می‌توان در نقش ایستگاه‌های بین راه استفاده کرد و با این روشِ جزیره به جزیره، به سفر میان کهکشان‌ها با بادبان لیزری ادامه داد.

وقتی که هوش مصنوعیِ ابرهوشمند در منظومه خورشیدی یا کهکشان دیگری مستقر شد، بردن انسان‌ها به آنجا راحت خواهد بود _ البته اگر انسان‌ها توانسته باشند هوش مصنوعی‌ای بسازند که چنین هدفی داشته باشد. همه اطلاعات لازم درباره انسان را می‌توان با سرعت نور مخابره کرد، و پس از آن، هوش مصنوعی می‌تواند کوارک‌ها و الکترون‌ها را طوری کنار هم قرار دهد که انسان‌های مطلوب پدید آیند. این کار را می‌شود با فناوری ابتدایی و صرفا از طریق انتقال دو گیگابایت اطلاعات ذخیره‌شده در DNA انسان و سپس پرورش جنین و بعد تربیت کودک با هوش مصنوعی انجام داد، یا آنکه هوش مصنوعی می‌تواند کوارک‌ها و الکترون‌ها را با استفاده از فناوری نانو طوری کنار هم قرار دهد که انسان‌های بالغی به وجود آیند که همه خاطراتِ نمونه‌های اصلی‌شان در زمین را در ذهن داشته باشند.
این یعنی اگر انفجار هوش رخ دهد، پرسش اصلی این نخواهد بود که آیا استقرار در کهکشان‌ها امکان‌پذیر است، بلکه فقط این خواهد بود که این فرایند با چه سرعتی می‌تواند پیش برود. همه اندیشه‌هایی که تا اینجا بررسی کردیم محصول ذهن انسان است، بنابراین باید آنها را صرفا حد پایین سرعت گسترش حیات بدانیم؛ موجودات زنده ابرهوشمند بلندپرواز احتمالا فکرهای بسیار بهتر و انگیزه‌ای قوی برای جابه‌جا کردن مرزها خواهند داشت، چون در مسابقه با زمان و انرژی تاریک، هر ۱% افزایش در سرعت متوسط استقرار در فضا معادل خواهد بود با ۳% افزایش در تعداد کهکشان‌هایی که در آنها سکونتگاه ساخته می‌شود.