خانه » هنر و ادبیات » بازارچه کتاب… رولان بارت در سوگ مادر/ بهارک عرفان

بازارچه کتاب… رولان بارت در سوگ مادر/ بهارک عرفان

بازارچه‌ی کتاب این هفته‌ی ما سرکی‌ست به پیشخوان کتاب‌فروشی‌های گوشه‌گوشه‌ی جهان کتاب. عناوین برگزیده‌ی ما در این گذر و نظر اینهاست:

ماه در بلندا

نویسنده: سید علی معصومی(مهرزاد)
ناشر: مروارید
تعداد صفحات: ۲۶۸ صفحه
قیمت: ۲۴ هزار تومان

« ماه در بلندا» نخستین اثر داستانی نویسنده آن به شمار می‌رود یک داستان اجتماعی را در بستری پرتنش روایت می‌کند.
نویسنده این اثر خود در توضیحی که برای داستانش عنوان کرده است: اگر به من بود، پشت کتاب‌ها به‌جای نوشته‌های توضیحی چندتا پنجره می‌گذاشتم. بگذار ببینم… می‌توانستم این‌جای کتاب پنجره‌ای باز کنم که به یک باشگاه مشت‌زنی باز می‌شود، جایی که دو تا بوکسور دارند همدیگر را به قصد کشت می‌زنند و تماشاگران در بُهت سکوت کرده‌اند، یا می‌توانستم آن را به اتاقی در یک عمارت کوچک باز کنم که زن جوان بیماری در آن خوابیده، و این بیرون زیر پنجره یک کپه فیلتر سیگار ریخته که رفته‌رفته سنگین‌تر می‌شود، یا پنجره‌ای که باز می‌شد به راه‌پله‌ی یک خانه‌ی روستایی جنگلی که میان پاگرد پله‌هایش چناری سوخته ابرهای بارانی را در آغوش گرفته. می‌شد به‌جای این‌ها پنجره‌ی قطارِ در حال حرکتی را گذاشت که از دهلیزش شوک فلاش دوربین می‌تابد یا حتی شیشه‌ی جلویی ماشین مرد جوانی که نامی دوهجایی را فریاد می‌کشد و با مشت شیشه را خرد می‌کند… اما کتاب‌ها از کاغذند و پنجره‌ها از باد و این واقعیت مرموز راهی جز قدم گذاشتن به دنیایی نو باقی نمی‌گذارد.

ایدئولوژی و ادبیات

نویسنده: محمدهاشم اکبریانی
ناشر: مروارید
قیمت:۲۴ هزار تومان
تعداد صفحات: ۲۶۳ صفحه

رویارویی عرفان و تجدد، جزم‌اندیشی حافظ و مولوی، حافظی که متعصب است، فروغ در برابر شاملو، اقتدارگرایی در اندیشه شاملو، ادبیات اعتراض و ادبیات ایدئولوژیک، بازخوانی یک شعر، قهرمان شعرهای فروغ، فروغ مدرن‌تر از شاملو، زبان در شعر شاملو، فروغ و سپهری، شاعری که از عقل می‌ترسید، حزب توده و نقش دوگانه در ادبیات، شعر ایران، شعر حسرت است، ادبیات کلاسیک؛ مردم به مثابه رعیت، فراز و فرود ادبیات متعهد و اندیشه شریعتی از فصل‌های مختلف این کتاب هستند.
در نوشته پشت جلد کتاب می‌خوانیم: شعر به عنوان بستری که بخش بزرگی از اندیشه‌های ایرانی در آن جاری شده و به نمایش درآمده، از ابتدا دو شاخه را شاهد بوده است؛ شاخه‌ای که بنای آن تمرکزگرایی در اندیشه و عمل بوده و شاخه‌ای بر تکثر تکیه داده است. این دو جریان از گذشته‌های دور شکل گرفته و در شعر معاصر خود را نمایان ساخته است.
کتاب «ایدئولوژی و ادبیات» شامل مقاله‌هایی است که در چهارچوب جامعه‌شناسی ادبیات، سعی دارد نشان دهد که بخش بزرگی از اندیشه‌های شاعرانی که از رهایی و آزادی و انسان متعالی و جامعه آرمانی سخن می‌گفتند و در برابر استبداد قرار داشتند، خود عمیقا مستبد و مبتنی بر تمرکزگرایی بوده‌اند.

خاطرات سوگواری

نویسنده: رولان بارت
مترجم: محمدحسین واقف
ناشر: حرفه هنرمند
تعداد صفحات: ۲۷۲ صفحه
قیمت: ۱۵۰۰۰ تومان

ناگهان دیگر می‌دانی که این چشم‌ها از سوی نگاه خالی شده‌اند. می‌دانی که این تن به تمناها و اصرارهای تو پاسخی نمی‌تواند بدهد. از این دانستن گریزی نیست. آن زمان است که رنج فقدان یگانه دارایی تو می‌شود. رولان بارت، مادرش را از دست می‌دهد. هنریت بینگر را که در بیست‌وسه سالگی بیوه‌ی جنگ شد و بیش از شصت سال با رولان زندگی کرد. زنی که همه چیز بارت بود. هنوز آخرین کلام مادر، رولان من! رولان من! در گوش این پسر مهرپرورده طنین‌انداز است که نگارش یادداشت‌ها را آغاز می‌کند. یادداشت‌هایی بر برگه‌های کوچک که برای چاپ‌شدن نوشته نشده‌اند، پس در آنها بارت گشوده به خوانده‌شدن، به حس‌شدن، به درک‌شدن است. مردی که می‌کوشد تصویر، صدا، عطر، حضور و سوگ فرّار مادر را ثبت کند، از تعبیر سوگواری به‌مثابه بیماری برمی‌آشوبد. اکنون، رنج فقدان برای او مهم‌ترین دارایی است. آن نقاط دردناک مدام عود می‌کنند، در طنین دور و تحریف‌شده‌ی صدای مادر که می‌گوید: «رولان من!، رولان من!»، «من این‌جام»، «تو آن‌جا راحت نیستی». رولان در می‌یابد که این فقدان نیست، زخم است. ناپیوستگی سوگواری، دیالکتیک‌ناپذیری‌اش، بیان‌ناپذیری‌اش او را قربانی حضور ذهن می‌کند.
بارت همزمان با نگارش این یادداشت‌ها، به فعالیت‌های حرفه‌ای‌اش ادامه می‌دهد. سخنرانی‌ها و درسنامه‌هایش را ترتیب می‌دهد و آثار مهم «اتاق روشن»، «سخن عاشق»، «رولان بارت نوشته‌ی رولان بارت» را می‌نویسد. از این رو، می‌توان این یادداشت‌های درون‌نگر را پشت‌صحنه‌ای برای تمام این آثار دانست. می‌توان «اتاق روشن» را به‌خوبی درک کرد. به‌ویژه آن زمان که به تحلیل عکس باغ زمستانی، عکسی از کودکی مادرش، می‌پردازد.

سقراط کسنوفون

نویسنده: لئو اشتراوس
مترجم : یاشار جیرانی
ناشر: پگاه روزگار نو

این کتاب جلد سوم سه‌گانه‌ مشهور اشتراوس درباب فلسفه‌ سیاسی فیلسوف مشهور یونانی یعنی کسنوفون است. اشتراوس در این کتاب شرحی دقیق و کم نظیر از آثار سقراطی کسنوفون (خاطرات، آپولوژی، ضیافت) را ارائه می‌کند. این اثر که اشتراوس آن را یکی از بهترین آثار خود می‌دانست منبع بی‌بدیلی برای فهم ظرایف فلسفه‌ی سیاسی کلاسیک و خصوصاً فلسفه‌ی سیاسی سقراطی است.
در این کتاب علاوه بر متن اشتراوس، ترجمه‌ای تحت‌الفظی از ضیافت و آپولوژی کسنوفون نیز گنجانده شده است تا خواننده بهتر بتواند مسیر پیچیده‌ی استدلال اشتراوس را دنبال کند.
همچنین در بخش ضمیمه‌ این کتاب سه مقاله از تامس پنگل (درباب آپولوژی)، رابرت بارتلت (درباب ضیافت) و یاشار جیرانی (فلسفه و سرزمین پدری) اضافه شده است تا خواننده بتواند به درک واضح‌تری از جزئیات استدلال اشتراوس در این کتاب دست یابد.
گفتنی ست جلد دوم سه‌گانه‌ کسنوفونی اشتراوس یعنی «گفتار سقراطی کسنوفون» نیز با ترجمه‌ همین مترجم در سال گذشته توسط نشر آگه منتشر شده بود.